آزادي با چهار هزار ممنوع آذربايجاني‎

آزادي با چهار هزار ممنوع آذربايجاني

سيد حيدر بيات:

کلماتی هستند که برای درک آنها  نه تنها مراجعه به فرهنگ لغت کافی نیست. بلکه مراجعه به دانشنامه‌ها و دایره المعارف‌ها نیز چندان گره‌گشا نخواهد بود. کلماتی هستند که برای درک آنها نه تاریخ یک نسل ، بلکه تاریخ چندین نسل را باید مطالعه کرد.

مشکل بزرگ اما اینجاست که بسیاری از نسل‌ها، تاریخ مکتوبی ندارند و هر روز بخشی از تاریخ آنها در گوشه قبرستانی در سینه زن یا مردی برای ابد دفن ‌می‌شود. کتابها، پایان‌نامه‌ها، دانشنامه‌ها و دهها چیز دیگری که قرار است به مثابه منبع شناخت و معرفت، ما را در درک پدیده‌ها یاری کنند، خود گل آلود کننده فضای معرفتی هستند تا چندین ماهی افزونتر نصیب گل آلود کنندگان بشود. کلماتی هستند که شاید نخستین بار روزی مادری از سر دلسوزی آن را بر زبان  راند، اما حاکمان آن کلمه را دزدیدند و کلمه بیچاره در ردیف ابزار بیشمار تحکم و تحدید قرار گرفت.

 کلمه یاساق (ممنوع) یکی از این کلمات است. در شعر معاصر آذربایجان این واژه با نام بولود قراچورلو «سهند» و شعر معروف او پیوند خورده است. سهند اما این واژه را از ناظم حکمت باید آموخته باشد که سرود: 

Read more

Mohemmed babayi

همچنان از نیاکان ماست که بر ماست / محمد بابایی

همچنان از نیاکان ماست که بر ماست  محمد بابايى

 

آقای طباطبائی لازم نیست این سخنان را با خواندن همه آثار تُرکی مدرن امروزی راست‌آزمائی کنند. کافی است از مهرنامه و از مریدانی چون محمد قوچانی، درخواست کنند سری به قم! بله قم! بزنند و وقتی از شاعر شیدای آذربایجان، سید حیدر بیات بگیرند. آثار او را بخوانند و با فعالیت‌هایش آشنا بشوند و بدانند که نسل جدید آذربایجان، چگونه در خانه کوچک خود، کار یک آکادمی را پیش می‌برد و شبانه‌روز به تحقیق مشغول است. متون فاخر و مدرن، و اشعار زیبائی که حیدر بیات به تُرکی می‌نویسد و می‌سراید، سرمایه زبان تُرکی است. چرا آب در خانه، گرد خانه علی‌اف در باکو می‌گردید و سیاسی کاری می‌کنید. آذربایجان معاصر کم از این سرمایه‌ها ندارد. یا از آنها خبر ندارید و یا نمی‌خواهید خبردار شوید.

Read more

گرفتار در ژرفای نفرت

گرفتار در ژرفای نفرت    محمدحسین یحیایی

  فیلسوف که هگل شناس و عضو هیئت علمی دائره المعارف بزرگ اسلامی است، زبان های محلی ایران را از لحاظ فرهنگی فاقد اهمیت می داند که بیش از این قابلیت بسط و گسترش ندارند. فیلسوف نمی گوید که این زبان ها نزدیک به یک قرن است که از آزادی برای بسط و گسترش محرومند، همه امکانات مالی و مالیات های مردم مظلوم آذربایجان برای گسترش زبان پارسی هزینه می شود که برای آذربایجانی زبان بیگانه است. استاد خود می گوید: طبیعی است که تا وقتی در دبستان بودم، چندان فارسی نمی دانستم، اما وقتی وارد دبیرستان شدم به طور کامل می توانستم فارسی بخوانم و تا حدی نیز صحبت کنم.

Read more